TÜİK’in paylaştığı verilere göre, Ülkemizde Gayrisafi Yurt İçi Hasıladan (GSYH) en yüksek payı %30,4 ile İstanbul aldı. Balıkesir’de 2021 yılında kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla 72 bin 307 TL olurken, Çanakkale’de ise 2021 yılında kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla 89 bin 445 TL oldu.
Gayrisafi Yurt İçi Hasıladan (GSYH) en yüksek payı %30,4 ile İstanbul aldı. İl düzeyinde cari fiyatlarla GSYH hesaplamalarına göre; 2021 yılında İstanbul 2 trilyon 202 milyar 156 milyon TL ile en yüksek GSYH'ye ulaştı ve toplam GSYH'den %30,4 pay aldı. İstanbul'u, 667 milyar 142 milyon TL ve %9,2 pay ile Ankara, 462 milyar 152 milyon TL ve %6,4 pay ile İzmir izledi. İl düzeyinde GSYH hesaplarında son üç sırada 6 milyar 99 milyon TL ile Tunceli, 4 milyar 968 milyon TL ile Ardahan ve 3 milyar 861 milyon TL ile Bayburt yer aldı.
GSYH'den en yüksek payı alan ilk beş il, 2021 yılında toplam GSYH'nin %54,4'ünü oluşturdu. Kocaeli, kişi başına GSYH'de 2021 yılında 153 bin 479 TL ile ilk sırada yer aldı. Kişi başına GSYH'de 2021 yılında, Kocaeli 153 bin 479 TL ile ilk sırada yer aldı. Kocaeli'ni, 140 bin 698 TL ile İstanbul ve 132 bin 803 TL ile Tekirdağ izledi. İl düzeyinde kişi başına GSYH hesaplamalarında, 27 bin 790 TL ile Van, 27 bin 48 TL ile Şanlıurfa ve 26 bin 837 TL ile Ağrı son üç sırada yer aldı. Kişi başına GSYH, 2021 yılında on üç il için Türkiye ortalamasının üzerinde gerçekleşti.
İstanbul, "tarım, ormancılık, balıkçılık" ve "diğer hizmet faaliyetleri" hariç, tüm faaliyetlerde en yüksek payı aldı. GSYH'yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2021 yılında cari fiyatlarla GSYH'den en yüksek payı alan İstanbul, tarım sektörü ve diğer hizmet faaliyetleri hariç, tüm faaliyetlerde de ilk sırada yer aldı. Bilgi ve iletişim faaliyetleri toplamı içinde İstanbul'un aldığı pay %65,6, finans ve sigorta faaliyetleri toplamından aldığı pay %60,6, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri toplamından aldığı pay %45,7, hizmetler sektörü toplamından aldığı pay %41,9, inşaat sektörü toplamından aldığı pay %32,2 olarak gerçekleşti. Konya %6,0 pay ile tarım, ormancılık, balıkçılık sektöründe 81 içinde ilk sırada yer alırken, Ankara %42,3 pay ile diğer hizmet faaliyetlerinde ilk sırada yer aldı.
İstanbul'un toplam GSYH'si içinde en yüksek payı %33,7 ile hizmetler sektörü aldı. İstanbul, 2021 yılında hizmetler sektörü toplamından %41,9 pay alırken, ilin toplam GSYH'si içinde hizmetler sektörünün payı %33,7 olarak gerçekleşti. İstanbul'un toplam GSYH'si içinde sanayi sektörü %18,8 pay ile ikinci sırada, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri %7,2 pay ile üçüncü sırada yer aldı.
Zincirlenmiş hacim endeksiyle GSYH, 17 ilde, bir önceki yıla göre Türkiye ortalamasının üzerinde büyüdü. Yıllık GSYH, zincirlenmiş hacim endeksiyle 2021 yılında bir önceki yıla göre %11,4 artarken, 17 ilde Türkiye ortalamasının üzerinde artış gerçekleşti. Bir önceki yıla göre 2021 yılında en yüksek artış gösteren ilk üç il sırasıyla %26,5 değişim oranı ile Antalya, %20,0 ile Tekirdağ ve %19,6 ile Yalova oldu. Bir önceki yıla göre en yüksek azalış gösteren üç il ise sırasıyla %2,7 değişim oranı ile Sinop, %4,8 ile Gümüşhane ve %5,4 ile Ardahan oldu.
İstanbul %3,96 ile, 2021 yılı Türkiye GSYH büyümesine (%11,4) en fazla katkı sağlayan il oldu. Yıllık GSYH'nin, zincirlenmiş hacim endeksiyle bir önceki yıla göre %11,4 artışına en fazla katkı veren il %3,96 ile İstanbul oldu. İstanbul'u %0,95 ile Ankara ve %0,85 ile İzmir izledi. Yıllık GSYH büyümesine 2021 yılında negatif yönlü katkı veren illerin başında %0,007 ile Ordu, %0,008 ile Rize, %0,009 ile Çanakkale yer aldı.
Doğanay Aydoğan